O 28 de decembro xurdiu un estalido de reivindicaci\u00f3ns \u00f3 longo da provincia de Teher\u00e1n
orixinadas como protesta pola crise econ\u00f3mica que asoballa \u00f3 pa\u00eds tras un brusco
afundimento da moeda iraniana, que tivo lugar nun contexto de inflaci\u00f3n desbocada, mala
xesti\u00f3n estatal de servizos esenciais e deterioraci\u00f3n das condici\u00f3ns de vida. As protestas
empezaron cunha folga e o peche de comercios por parte de comerciantes do Gran Bazar
de Teher\u00e1n. A inflaci\u00f3n, que alg\u00fan expertos estiman superaba o 50% e a ca\u00edda da moeda
foron o campo de cultivo perfecto que fomentou o proliferamento destas protestas nas 31
provincias iranianas.<\/p>\n\n\n\n
Dende hai d\u00e9cadas a represi\u00f3n violenta e esaxerada por parte das forzas do Estado
Iraniano vese impune, facilitando a continuaci\u00f3n das deficiencias do goberno, como a mala
xesti\u00f3n da auga e cortes de electricidade, estas situaci\u00f3ns deterioran o dereito da
poboaci\u00f3n a un nivel de vida adecuado e a unha vida digna. Na \u00faltima d\u00e9cada a frecuencia
das protestas en Ir\u00e1n aumentou de maneira significativa, o que reflicte o crecente
descontento social. Nesta ocasi\u00f3n, os factores econ\u00f3micos, que est\u00e1n sempre presentes no
trasfondo das mobilizaci\u00f3ns sociais, foron o catalizador. Segundo estat\u00edsticas oficiais, nos
\u00faltimos oito anos o poder adquisitivo caeu m\u00e1is do 90% e o incremento do prezo da
gasolina nun 67% en adici\u00f3n ao proxecto de presupostos, que otorgar\u00edan o equivalente a
2.150 mill\u00f3ns de euros \u00e1s forzas de seguridade que levan d\u00e9cadas represaliando \u00f3s
cidad\u00e1ns, foron o estoupido das revoltas. M\u00e1is e m\u00e1is persoas foron sum\u00e1ndose \u00e1s
reivindicaci\u00f3ns, e as protestas convert\u00e9ronse en manifestaci\u00f3ns masivas nas r\u00faas de todo o
pa\u00eds, pedindo o fin do sistema de Rep\u00fablica Isl\u00e1mica.<\/p>\n\n\n\n
As protestas piden un cambio fundamental e a transici\u00f3n a un novo sistema de goberno
que respecte os dereitos humanos e a dignidade das persoas.<\/p>\n\n\n\n
As forzas de seguridade responderon con forza letal para dispersar as protestas, facendo un
uso ilex\u00edtimo da forza, as armas de fogo e outras armas prohibidas, e levando a cabo
detenci\u00f3ns en masa xeneralizadas, mesmo de menores de tan s\u00f3 14 anos, sometendo \u00e1s
persoas a r\u00e9ximes de incomunicaci\u00f3n, po\u00f1endo \u00e1s persoas en risco de sufrir tortura e
outros malos tratos. Adem\u00e1is, est\u00e1n a levar a cabo desapariciones forzadas, cometendo as\u00ed
crimes de lesa humanidade segundo o artigo 7 do Estatuto de Roma. E por esta, entre
outras raz\u00f3ns, que dende Amnist\u00eda Internacional \u00ednstase \u00f3s Estados membros do Consello de Seguridade das Naci\u00f3ns Unidas a remitir a situaci\u00f3n de Ir\u00e1n \u00e1 fiscal\u00eda da Corte Penal
Internacional, po\u00f1endo fin \u00e1 impunidade coa que, ata agora, est\u00e1 actuando o goberno
iraniano. En adici\u00f3n, o uso da pena capital est\u00e1 a ser utilizado como ferramenta para
infundir terror. Xa antes do estalido das protestas, entre xaneiro e outubro de 2025, m\u00e1is
de 1300 persoas foron executadas en Ir\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n
Dende o 8 de xaneiro, as autoridades cortaron o acceso a Internet para ocultar os seus
crimes, impedindo que a poboaci\u00f3n de Ir\u00e1n faga chegar informaci\u00f3n ao mundo exterior. O
apagamento xeral de internet serve para ocultar violaci\u00f3ns de dereitos humanos, a\u00ednda que
os apagamentos sexan en si mesmos violaci\u00f3ns dos dereitos humanos. Dende o momento
no que o apagamento se fixo efectivo, as forzas de seguridade masacraron \u00f3s
manifestantes, xa que a carencia de acceso dificulta \u00e1s v\u00edtimas, xornalistas e organizaci\u00f3ns
levar a cabo entrevistas, documentar violaci\u00f3ns de dereitos humanos ou preservar probas.
Amnist\u00eda Internacional est\u00e1 a investigar as violaci\u00f3ns de dereitos humanos cometidas
polas autoridades iranianas, verificando e analizando v\u00eddeos e imaxes recompilados de
fontes de acceso p\u00fablico ou enviados directamente \u00e1 organizaci\u00f3n por persoas en Ir\u00e1n. As
pesquisas contin\u00faan mediante as entrevistas a testemu\u00f1as presenciais e a persoas con
informaci\u00f3n directa sobre as protestas.<\/p>\n\n\n\n
Conforme avanzan os d\u00edas, novos indicios son estudados grazas \u00e1 aparici\u00f3n de v\u00eddeos e
relatos verificados. O 10 de xaneiro, emerxeron imaxes que amosaban unha morgue ad hoc
debido \u00f3 desbordamento da morgue oficial. Nos v\u00eddeos p\u00f3dese observar a familias
angustiadas intentando identificar \u00f3s seus seres queridos. O 17 de xaneiro, o l\u00edder do
Estado, informou nun discurso do falecemento de milleiros de persoas, a\u00ednda que xornais \u00f3
longo do globo subli\u00f1an as discrepancias nos n\u00fameros de falecidos reportados dende
organizaci\u00f3ns alleas \u00f3 goberno. Segundo o Consello Supremo de Seguridade Nacional de
Ir\u00e1n 3.117 persoas perderon a vida durante o levantamento, mentres que a relatora especial
da ONU sobre Ir\u00e1n, Mai Sato, informou nunha entrevista de que o n\u00famero de falecidos
ascend\u00eda polo menos a 5.000 persoas, onde resaltou tam\u00e9n que, dacordo \u00e1 informaci\u00f3n
recibida de fontes m\u00e9dicas o n\u00famero de v\u00edtimas mortais poder\u00eda chegar a 20000.
\u00c9 por isto que, dende Amnist\u00eda Internacional, se fai un chamamento \u00f3s Estados,
reclamando o emprendimento de acci\u00f3n diplom\u00e1tica urxente, a fin de protexer \u00f3s manifestantes de novas masacres, po\u00f1endo fin \u00e1 impunidade da que segue a gozar a
autoridade iraniana.<\/p>\n\n\n\n
As forzas de seguridade situadas nas r\u00faas e nos tellados, mesmo de edificios residenciais,
mesquitas e comisar\u00edas de polic\u00eda, disparan repetidamente rifles e armas cargadas con
perdig\u00f3ns de metal contra manifestantes desarmados, a mi\u00fado dirixindo os disparos \u00e1
cabeza e o torso. Os centros m\u00e9dicos est\u00e1n desbordados coas persoas feridas, mentres as
familias, angustiadas, buscan \u00f3s seus seres queridos entre bolsas para cad\u00e1veres das
morgues saturadas, presenciando o amontoamento de corpos en camionetas, contedores
de carga ou almac\u00e9ns. Sinalando unha escalada coordinada a nivel nacional no uso de forza letal por parte das forzas de seguridade, dirixida principalmente contra manifestantes
pac\u00edficos e transe\u00fantes desde o atardecer do 8 de xaneiro.<\/p>\n\n\n\n
Amnist\u00eda Internacional reitera o seu chamamento ao Consello Supremo de Seguridade
Nacional, m\u00e1ximo organismo de seguridade de Ir\u00e1n, para que ordene, con car\u00e1cter
inmediato, o fin do uso ilex\u00edtimo da forza e de armas de fogo e que restaure
inmediatamente o pleno acceso a Internet. Lembrando tam\u00e9n que a comunidade
internacional deber\u00edan ter aplicado a xustiza internacional, abordando a impunidade
sist\u00e9mica que durante d\u00e9cadas permitiu \u00e1s autoridades iranianas cometer crimes de
dereito internacional, a fin de erradicar a disidencia e negar os crimes de lesa humanidade
publicados pola Misi\u00f3n de Investigaci\u00f3n da ONU sobre Ir\u00e1n. O que leva anos sucedendo en
Ir\u00e1n require respostas internacionais, inclu\u00edda unha investigaci\u00f3n da CPI e o
establecemento de mecanismos de xustiza internacional, as\u00ed como respostas coordinadas a
nivel nacional entre os Estados que emprendan investigaci\u00f3ns penais e axuizamentos
dacordo co principio de xurisdici\u00f3n universal.<\/p>\n\n\n\n
Dacordo coa Cobertura das reuni\u00f3ns do Consello de Seguridade das Naci\u00f3ns Unidas,
Masih Alinejad, xornalista e disidente pol\u00edtica, afirmou que necesitan \u00abacci\u00f3ns reais e
concretas\u00bb contra un r\u00e9xime que non entende a linguaxe diplom\u00e1tica. Describiu un
bloqueo total das comunicaci\u00f3ns: \u00absen internet, sen tel\u00e9fonos m\u00f3biles nin fixos\u00bb. Esta
\u00abescuridade total\u00bb ten como obxectivo destru\u00edr a evidencia dos crimes cometidos contra o
pobo iraniano.<\/p>\n\n\n\n
Nunha entrevista otorgada a EuropaPress, Al Kheetan, portavoz do Alto Comisionado das
Naci\u00f3ns Unidas para os Dereitos Humanos remarcou a falta de \u201ccifras precisas\u201d sobre falecidos, criticando a intenci\u00f3n das autoridades de deslexitimar \u00f3s manifestantes ao
etiquetalos de inimigos do Estado ou terroristas.<\/p>\n\n\n\n
En consecuencia, Amnist\u00eda Internacional insta \u00e1 comunidade internacional a reco\u00f1ecer a
impunidade sist\u00e9mica e continuada por crimes cometidos polas autoridades iranianas, e a
buscar v\u00edas internacionais para facer que rendan contas, entre elas iniciar investigaci\u00f3ns
penais baixo o principio de xurisdici\u00f3n universal con vistas a emitir ordes de detenci\u00f3n
contra aqueles de os que se sospeite que son responsables e urxir \u00f3 Consello de Seguridade
a remitir o caso \u00e1 fiscal\u00eda da Corte Penal Internacional.<\/p>\n\n\n\n
REFERENCIAS:<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dende hai d\u00e9cadas a represi\u00f3n violenta e esaxerada por parte das forzas do Estado Iraniano vese impune, facilitando a continuaci\u00f3n das deficiencias do goberno, como a mala xesti\u00f3n da auga e cortes de electricidade, estas situaci\u00f3ns deterioran o dereito da poboaci\u00f3n a un nivel de vida adecuado e a unha vida digna.<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":1566,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[165,144,186],"tags":[39,32,181],"class_list":["post-1565","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dereitos-humanos","category-discriminacion-sexual","category-iran","tag-dereitos-humanos","tag-iran","tag-muller"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Amnist\u00eda Internacional. (s. f.). Los derechos humanos en Ir\u00e1n<\/a>.
Amnist\u00eda Internacional. (15 de enero, 2026). Ir\u00e1n: La masacre de manifestantes exige una acci\u00f3n
diplom\u00e1tica global para marcar el final de la impunidad.<\/a>
Amnist\u00eda Internacional. (26 de enero, 2026). \u00bfQu\u00e9 sucedi\u00f3 en las protestas de Ir\u00e1n?<\/a>
Europa Press. (28 de enero, 2026). La ONU pide a Ir\u00e1n poner fin a \u00abla brutal represi\u00f3n\u00bb y aplicar
medidas en respuesta a las demandas \u00ableg\u00edtimas\u00bb<\/a>. europapress.es.
Falahi, A., & Espinosa, \u00c1. (14 de enero, 2026). Pagar el aceite a plazos o dormir en las azoteas: el
colapso econ\u00f3mico, la chispa que ha incendiado Ir\u00e1n<\/a>. El Pa\u00eds.
Wintour, P. (29 de enero, 2026). Iran tries to confront \u2018catastrophe\u2019 of violent clampdown on
protests<\/a>. The Guardian.
\u2018You Cannot Kill All the People,\u2019 Iranian Dissident Says, Describing Tehran\u2019s Crackdown to
Security Council<\/a> | UN Meetings Coverage and Press Releases. (2026, 15 enero). UN
Meetings Coverage And Press Releases. Recuperado 28 de enero de 2026<\/p>\n\n\n\n