As execucións aumentaron ata alcanzar a cifra máis alta rexistrada en 44 anos

En 2025, as execucións aumentaron ata alcanzar a cifra máis alta rexistrada por Amnistía Internacional desde 1981, con 2.707 persoas executadas en 17 países. Así o revelou o informe anual máis recente elaborado pola organización de dereitos humanos sobre o uso global da pena de morte.

O impresionante aumento documentado no informe Condenas á morte e execucións 2025 debeuse a uns poucos gobernos decididos a exercer o seu poder mediante o medo. As autoridades iranianas, principais impulsoras deste incremento, executaron polo menos a 2.159 persoas, máis do dobre que en 2024. Noutros lugares, Arabia Saudí elevou o seu reconto de execucións ata polo menos 356, e utilizou amplamente a pena de morte para delitos relacionados coas drogas. En Kuwait, as execucións case se triplicaron (de seis a 17), mentres que case se duplicaron en Exipto (de 13 a 23), Estados Unidos de América (de 25 a 47) e Singapur (de nove a 17). En xeral, as execucións aumentaron nun 78%, despois de que en 2024 se rexistrasen polo menos 1.518. O total de 2025 non inclúe os miles de execucións que Amnistía Internacional considera que seguiron levándose a cabo na China, que continuou sendo o país con máis execucións no mundo.

“Este alarmante aumento do uso da pena de morte débese a un grupo reducido e illado de Estados dispostos a levar a cabo execucións custe o que custe, a pesar de a tendencia global continuada cara á abolición. Desde China, Irán ou Corea do Norte, pasando por Arabia Saudí e Iemen, ata Kuwait, Singapur e Estados Unidos, esta vergoñosa minoría está a utilizar a pena de morte como arma para infundir temor, sufocar a disidencia e mostrar a forza que as institucións estatais teñen sobre persoas desfavorecidas e comunidades marxinadas”, manifestou Agnès Callamard, secretaria xeral de Amnistía Internacional.

O agravamento de enfoques sumamente punitivos da “guerra contra as drogas” impulsou os esforzos por ampliar o uso da pena de morte. Isto reflectiuse no número de execucións, pois case a metade (1.257 ou o 46%) de todas as que se rexistraron foron por delitos relacionados coas drogas: na China (+), Irán (998), Kuwait (2), Arabia Saudí (240) e Singapur (15). Alxeria, Kuwait e as Maldivas emprenderon iniciativas lexislativas para ampliar o ámbito de aplicación da pena capital co fin de incluír este tipo de delitos.

O goberno de Burkina Faso aprobou un proxecto de lei que incluía o restablecemento da pena de morte para delitos como “alta traizón”, “terrorismo” e “actos de espionaxe”, mentres que as autoridades do Chad estableceron unha comisión para revisar cuestións relacionadas coa pena capital, incluído o seu restablecemento.

As execucións leváronas a cabo un puñado de países

Aínda que as execucións aumentaron, os países que as levaron a cabo seguiron sendo unha minoría illada. Arabia Saudí, Corea do Norte, China, Exipto, Estados Unidos, Iraq, Irán, Somalia, Vietnam e Iemen son os mesmos 10 países dos que se soubo que levaran a cabo execucións todos os anos no último quinquenio e que mostraran un desprezo sistemático cara ás salvagardas establecidas en virtude do dereito e as normas internacionais de dereitos humanos.

Catro países retomaron as execucións o ano pasado (Xapón, Emiratos Árabes Unidos, Sudán do Sur e Taiwán), co que o total de países que executaron a persoas ascendeu a 17.

No resto do mundo fixéronse progresos que demostraron que a esperanza é máis forte que o medo.

Non se tivo constancia de execucións nin de condenas á morte en Europa e Asia Central. Por décimo sétimo ano consecutivo, Estados Unidos foi o único país de América que levou a cabo execucións, e case a metade delas tiveron lugar en Florida. No África subsahariana, as execucións limitáronse a Somalia e Sudán do Sur. Afganistán foi o único país de Asia meridional que executou a persoas, mentres que Singapur e Vietnam foron os únicos dos que se tivo constancia de que o fixesen no sueste asiático. Tonga foi o único país da Oceanía que retivo a pena de morte na lei.

A chama da abolición segue ardendo

Cando Amnistía Internacional comezou o seu traballo contra a pena de morte en 1977, só 16 países a aboliran. Hoxe, esa cifra subiu a 113, máis da metade dos países do mundo, mentres que máis de dous terzos son abolicionistas na lei ou na práctica.

Nun contexto global de condutas depredadoras, medo e odio, algúns países tomaron medidas que demostraban que, con determinación e unha presión continuada, a abolición mundial está ao alcance da man. As autoridades de Vietnam aboliron a pena de morte para oito delitos, entre eles transporte de drogas, suborno e malversación, mentres que Gambia aboliuna para o asasinato, a traizón e outros delitos contra o Estado. Nunha decisión histórica, a gobernadora de Alabama, Kay Ivey, concedeu o indulto a Rocky Myers: o primeiro indulto que se concedía a unha persoa de raza negra condenada á morte no estado.

En Líbano e Nixeria presentáronse proxectos de lei para abolir a pena capital, mentres que o Tribunal Constitucional de Kirguistán declarou inconstitucionais as iniciativas para reintroducir a pena de morte.

“Cos dereitos humanos ameazados en todo o mundo, millóns de persoas seguen loitando contra a pena de morte todos os anos, nunha potente demostración da nosa humanidade compartida”, declarou Agnès Callamard. “A abolición total é posible se nos unimos para manternos firmes contra os poucos países illados. Debemos manter acesa, brillando con forza, a chama da abolición ata que o mundo quede totalmente libre das tebras dos patíbulos.”